Το συναίσθημα με μια εξήγηση… λογική! – Μέρος ΙΙ

Σύμφωνα με μια θεωρία που υποστήριξαν αρκετοί παλαιότερα, τα συναισθήματα είναι μαθημένες συμπεριφορές που μεταδίδονται πολιτισμικά, περίπου όπως και οι γλώσσες. Όπως πρέπει να ακούσεις πρώτα τα αγγλικά για να τα μιλήσεις, έτσι πρέπει να δεις πρώτα άλλους να είναι χαρούμενοι για να νοιώσεις χαρά. Όλο αυτό ονομάστηκε πολιτιστική θεωρία του συναισθήματος.

Σήμερα είναι ευρέως αποδεκτό ότι κάποια συναισθήματα δεν μαθαίνονται. Είναι παγκόσμια και εγγενή. Αυτά τα συναισθήματα τα ονομάζουμε «βασικά» δεν απουσιάζουν από καμία κουλτούρα, εμφανίζονται ξαφνικά και διαρκούν μερικά δευτερόλεπτα κάθε φορά.

Χαρά-Ευτυχία, Απελπισία-Θλίψη, Θυμός, Φόβος, Έκπληξη, Απέχθεια.

Υπάρχει όμως ένα συναίσθημα που έχει προκαλέσει διχογνωμία. Και αυτό είναι ο Ρομαντικός Έρωτας. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι είναι ένα παγκόσμιο συναίσθημα, εγγεγραμμένο στον εγκέφαλο, όπως ακριβώς ο φόβος και ο θυμός. Κάποιοι άλλοι διαφωνούν υποστηρίζοντας ότι ο ρομαντικός έρωτας ανήκει στα πολιτισμικώς μοναδικά συναισθήματα και όχι στα βασικά. Έχει να κάνει δηλαδή με τον καθένα χωριστά για το αν θα «επιτρέψει» να το νοιώσει ή αν είναι ικανός για κάτι τέτοιο… Ο Λα Ροσφουκώ έκανε την περίφημη δήλωση ότι «ορισμένοι άνθρωποι δεν θα είχαν ερωτευθεί, εάν δεν είχαν ακούσει ποτέ για τον έρωτα»

Πόσο τραγικό είναι αλήθεια αν συμβαίνει κάτι τέτοιο!

Ο ρομαντικός έρωτας μπορεί να μην είναι ένα πολιτισμικώς μοναδικό συναίσθημα μα δεν ανήκει ούτε στα βασικά. Έτσι γεννήθηκε η ανάγκη να υπάρχει και μια τρίτη κατηγορία συναισθημάτων. Ο φιλόσοφος Πολ Γκρίφιθς λοιπόν υποστήριξε ότι υπάρχουν και τα ανώτερα γνωστικά συναισθήματα.

Έρωτας, Ενοχή, Ντροπή, Αμηχανία, Υπερηφάνεια, Φθόνος, Ζήλια.

Τα ανώτερα γνωστικά συναισθήματα διαφέρουν από τα βασικά ως προς το πόσο έμφυτα είναι, δεν είναι τόσο αυτόματα και τόσο γρήγορα στο να εκδηλωθούν, ούτε συσχετίζονται παγκοσμίως με μια και μόνο έκφραση του προσώπου, όπως τα βασικά. Ο έρωτας είναι η σχετική περίπτωση εδώ.

Πόσο βοηθούν τα βασικά συναισθήματα στην ανάπτυξη και θωράκιση του ανθρώπου για να ανταπεξέλθει στη ζωή του και πόσο τα ανώτερα γνωστικά;

Πόσο αφήνουμε να αναπτυχθούν τα συναισθήματα που μας κάνουν να νοιώθουμε ευδαιμονία;

Επηρεάζουν τα συναισθήματα τις γνωστικές μας ικανότητες;

«τα συναισθήματα είναι όροι που μας κάνουν να αλλάζουμε ή να τροποποιούμε τις κρίσεις μας»
Αριστοτέλης

Έχουμε συνδυάσει το συναίσθημα με αδυναμία. Στην κοινωνία που ζούμε υπάρχει η τάση να θεωρούμε τα συναισθήματα ως εμπόδια για τη λογική. Αντίθετα η θετική θεώρηση του συναισθήματος είναι η ιδέα ότι τα συναισθήματα είναι ζωτικά για τη νοήμονα δράση. Σύμφωνα με αυτό αν ένα πλάσμα δεν είχε συναισθήματα, θα ήταν για την ακρίβεια λιγότερο ευφυές και όχι περισσότερο. Μέχρι πρόσφατα, η ιδέα αυτή δεν ήταν δημοφιλής στους κύκλους των φιλοσόφων και των ψυχολόγων, αλλά εκτιμήσεις που έχουν προέλθει από τις νευροεπιστήμες μοιάζουν να υποστηρίζουν τη θεώρηση αυτή.

Μήπως τελικά μένοντας σε απόσταση από τον συναισθηματικό εαυτό μας, οι συμπεριφορές έμοιασαν με εκείνες των ρομπότ και γίναμε λιγότερο… λογικοί;

Πληροφορίες άντλησα από τον Dylan Evans στη θεωρία του περί συναισθημάτων

Published in: on 4 Ιουνίου, 2008 at 09:55  Comments (11)  
Tags: ,

The URI to TrackBack this entry is: https://adonios.wordpress.com/2008/06/04/to-sinaisthima-me-eksigisi-2/trackback/

RSS feed for comments on this post.

11 σχόλιαΣχολιάστε

  1. δεν εχει ποσοστα ο ερωτας, συναισθηματος και λογικης…

    ολα ειναι υπερμετρα…
    ας του αφησω λοιπον και εγω μια υπερβολη…
    ενα ποιημα του Ν. Χριστιανοπουλου απο την συλλογη του «Ανυπερασπιστος καημος» του 1960

    αντιγραφω:
    Έλα να ανταλλάξουμε κορμί και μοναξιά.

    Να σου δώσω απόγνωση, να μην είσαι ζώο,
    να μου δώσεις δύναμη, να μην είμαι ράκος∙
    να σου δώσω συντριβή, να μην είσαι μούτρο,
    να μου δώσεις χόβολη, να μην ξεπαγιάσω.

    Κι ύστερα να πέσω με κατάνυξη στα πόδια σου,
    για να μάθεις πια να μην κλοτσάς.

    νιωθω οτι εχει μεσα και τα δυο…

  2. Πειραζει που δεν συμφωνω με τον ΛΑ ΡΟΣΦΟΥΚΩ?
    Ελα Αντωνη μου τωρα.. λεει εκει καποιος κατι και το δενουμε σκοινι κορδονι?
    Προσωπικα δεν συμφωνω. Για να νιωσεις ερωτα δεν χρειαζεται να εχεις ακουσει γι αυτον.
    Και παιδια που ειμαστε ερωτευομαστε . Δεν μας εχει μιλησει ποτε κανεις γι αυτο.
    Οταν εγω στα 5 μου ερωτευτηκα εναν ηθοποιο και μαλιστα τρελα δεν ηξερα καν τι ειναι αυτο! Ουφ νευριασα πρωι πρωι…

  3. Εγώ δεν επιθυμώ τόσο να εξετάσω αν συμφωνώ ή όχι με όλα αυτά (διάγω περίοδο άρνησης συναισθημάτων που σιγά και μη δηλαδή)
    Σε άλλο θα σταματήσω..

    «Χαρά-Ευτυχία, Απελπισία-Θλίψη, Θυμός, Φόβος, Έκπληξη, Απέχθεια»
    «Έρωτας, Ενοχή, Ντροπή, Αμηχανία, Υπερηφάνεια, Φθόνος, Ζήλια»

    Όλα τους (το καθένα ξεχωριστά δηλαδή διότι όλα μαζί οδηγούν στην αυτοκτονία for sure)..το καθένα λοιπόν από αυτά φέρει μία δισυπόστατη δυναμική..ευδαιμονίας όπως λες αλλά και δυστυχίας..

    Κι ό,τι κουβαλά πάνω του τόση δύναμη , είναι εύλογο να προκαλεί μία αρνητική διάθεση ..επιφυλακτική σε μέγιστο βαθμό ας πω.

    Άλλωστε οι άνθρωποι – σκεπτόμενα όντα σε ένα ευρύ πνευματικό φάσμα- δεν ριψοκινδυνεύουν εύκολα τον θησαυρό τους που είναι η σκέψη. Διότι η σκέψη – εκεί έρχονται και θρονιάζονται όλα τα συναισθήματα- είναι «στενός κορσές» και δύσκολο να τον απεκδυθείς.

    Για ποιο λόγο να μην αντιπαραθέτω τη λογική λοιπόν ενάντια στο επίφοβο θρόνιασμα μίας αμφίβολης ευδαιμονίας;

    Και μη μου πεις τώρα πως καλύτερα να ζεις και να δυστυχείς παρά να μη ζεις (μία πραγματικότητα) γιατί αυτή την ελπιδοφόρα ευήθεια την αποτάσσουμε όσο περνούν τα χρόνια. Γίνονται και πιο ασθενείς οι δυνάμεις μας να ξεπεράσουμε τα loop..

    Τελικά..να αισθάνεσαι ή να μην αισθάνεσαι;
    Είναι κι η λογική μια σανίδα σωτηρίας..
    Γιατί να την βάλω μέσα στη βάρκα;
    Για να βουλιάξω με παρέα;

  4. Να επιβεβαιώσω ότι το συναίσθημα μας κάνει smarter. Χαρακτηριστικά στην Ιατρική βρίσκει εφαρμογή η διαδικασία που λέγεται «πρόκληση συναισθήματος». Η κινητοποίηση των ορμονών που συνοδεύουν το συναίσθημα είναι και η βασική θεραπεία στις αμνησίες. Φαντάσου ότι το συναίσθημα λοιπόν «ξυπνάει» έναν εγκέφαλο που «ξέχασε». Φαντάσου τώρα και την ευεργετική επίδραση που έχει σε έναν εγκέφαλο υπό κανονικές συνθήκες όπως οι δικοί μας😉

  5. Είναι πολύ σημαντικό για τον κάθε άνθρωπο να μάθει να αναγνωρίζει και να διαχειρίζεται σωστά τα συναισθήματά του. Πιστεύω ότι τα συναισθήματα προέρχονται από τις ανάγκες και τις επιθυμίες μας και μπορεί να είναι ευχάριστα ή δυσάρεστα ανάλογα με το αν αυτές ικανοποιούνται ή όχι.

    Τα συναισθήματα είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης, γι’ αυτό δεν μπορούμε να τα αποφεύγουμε, ενώ είναι δύσκολο να τα ελέγχουμε ή να επιλέγουμε το πως θα νιώθουμε ανάλογα με τις καταστάσεις της ζωής μας. Όσο προσπαθούμε να τα κρύψουμε, ακόμη και από τον ιδιο τον εαυτό μας μερικές φορές, τόσο πιο ανεξέλεγκτα μπορεί να λειτουργήσουν.

    Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά μας και να τα αποδεχόμαστε, γιατί μόνο έτσι μπορούμε να τα επεξεργαστούμε και να λειτουργήσουμε πιο αληθινά, τόσο σε σχέση με τους άλλους, όσο και σε σχέση με τον εαυτό μας.

    Αντώνιε, σε προκαλώ αν θέλεις να βρεις λίγο χρόνο και να συμπληρώσεις με ειλικρίνεια τα πιο κάτω: (δεν χρειάζεται να τα γράψεις και να τα μοιραστείς μαζί μας, πες τα μόνο δυνατά για να ακούς ΕΣΥ αυτά που λες)

    – Λυπήθηκα όταν…
    – Απογοητεύτηκα όταν…
    – Θύμωσα όταν…
    – Όταν μου είπαν ψέματα ένιωσα…
    – Ένιωσα ευτυχισμένος όταν…
    – Δεν μπορούσα να συγκρατήσω τα δάκρυα μου όταν…
    – Ένιωσα σημαντικός όταν …
    – Ζήλεψα όταν…
    – Ένιωσα ντροπή όταν…
    – Πόνεσα όταν…
    – Φοβήθηκα …

    Καλό βράδυ να έχεις!

  6. «Υπάρχω άρα σκέφτομαι…
    Ασθάνομαι άρα ζω….»

  7. Δεν κουμαντάρονται τα συναισθήματα με τίποτα στον κόσμο. Σαν περσικά άλογα καλπάζουν πάνω στις στιγμές και ώρες της καθημερινότητάς μας από το ένα λεπτό στο άλλο χωρίς να προλαβαίνουμε όχι να τα μαζέψουμε τραβώντας τα γκέμια της λογικής μας ώστε να τα κάνουμε να σταθούν έστω για λίγο, αλλά ούτε και θα καταφέρουμε ποτέ να τα βάλουμε μαζί τους. Γιατί έτσι είναι. Αυτό είναι. Ατίθασα διασχίζουν τις ζωές μας και μας οδηγούν, χωρίς να το καταλάβουμε, στο επόμενο βήμα, στην επόμενη κίνηση, στην επόμενη «ζωή»! Μακάρι όλοι όσοι είναι μόνοι τους αυτή τη στιγμή που γράφω αυτές τις λέξεις να ευτυχίσουν να ζήσουν ένα συναίσθημα δυνατά και με όλο τους το «είναι». Είτε είναι πικρή η γεύση που θα τους αφήσει στο τέλος είτε γλυκιά… Φιλιά

  8. δεν κατάλαβα… άλλο ο ρομαντικός έρωτας και άλλο ο έρωτας; είμαι πολύ βλο τελικά;

  9. Ωραίο θεματάκι αγαπητέ Αντώνιε,
    Υπάρχουν πολλά προς εξέταση καταρήν μην ξεχνάμε τις βιολογικές εκρήξης εκδήλωσης συνασθήματος. Πχ ο έρωτας εκδηλώνεται με την χημεία και τις χημικέ;ς αντιδράσεις αλλά και τα ερεθίσματα στην αμυγδαλή και στον υποθάλαμο του εγκεφάλου , αν δεν υπηρχαν αυτά θα μιλούσαμε για έρωτας εδω ειναι το ερώτημα. Βασικά πολλα κείμενα λένε ότι είναι χαραγμένο στις καρδιές των ανθρώπων πολλα συναισθήματα και αισθήσεις του εσώτερου κόσμου. όπως γνωρίζεις ανευ γλώσσας και πολιτισμού ότι ειναι κακό να κλέψεις , να πεις ψέμματα κλπ. Το να αισθάνεσαι είναι κάτι που θα συμβεί είτε το θέλεις είτε όχι, και φυσικά το βιώνεις σε αναλογο βαθμό εσωτερικής ολοκλήρωσης. Καλημέρα

  10. Βασιλική
    Δούνε και λαβείν ο έρωτας…

    Madame Rose
    Νομίζω δεν θα βρούμε πολλούς να συμφωνήσουν μαζί του. Το κάνει να φαίνεται σαν να είναι κάποια… ίωση!

    diVa
    Ίσως γιατί ο βυθός να μην είναι τόσο άσχημος… απλά διαφορετικός! Δεν είμαστε άλλωστε τόσο απροσάρμοστοι σε νέες συνθήκες!
    Είναι όμως αλήθεια ότι η σκέψη πολλές φορές προστατεύει. Τουλάχιστον σε εμένα έτσι λειτουργεί… ίσως περισσότερο απ’το κανονικό!!!
    Καλή σου μέρα ;)

    mad
    Μάλλον είναι αρκετά ευεργετικές οι ιδιότητες των συναισθημάτων και για την υγεία του μυαλού και του σώματος ;) Καλημέρα φίλε.

    Λουλούδι της Ερήμου
    Ο περιορισμός συνήθως λειτουργεί αντίστροφα. Μεγεθύνει και δημιουργεί απωθημένα. Συμφωνώ στο ότι χρειάζεται να αποδεχόμαστε τα όποια συναισθήματα ως κάτι δικό μας, κάτι από τον εαυτό μας. Βοηθά και εμάς και τους άλλους στην κοινή πορεία μας.
    Και ο κατάλογος που έγραψες με αυτά που κατά καιρούς έχουμε νοιώσει λειτουργεί σε ένα βαθμό ως ένα εργαλείο για αυτογνωσία. Καλή σου μέρα!

    Ρεγγίνα
    … και η ζωή είναι ωραία επειδή υπάρχουν και τα δύο αυτά!

    Matchpoint
    Πολύ όμορφη η περιγραφή που έκανες για τα συναισθήματα. Είναι όπως γράφεις άλογα, ατίθασα και απρόβλεπτα…
    Είτε πικρή είτε γλυκιά γεύση, έχει πάντα ενδιαφέρον! Καλή σου μέρα!

    Daisy
    Νομίζω ότι ο ρομαντικός έρωτας αναφέρεται στο συναίσθημα που μοιράζεται ένα ερωτευμένο ζευγάρι με όλη την τρυφερότητα και τον πόθο, ενώ η λέξη έρωτας συχνά παραπέμπει μόνο στην σεξουαλική πράξη είτε υπάρχει αγάπη είτε όχι..

    Lock Heart
    Πράγματι παίζει καθοριστικό ρόλο η συνειδητότητα του ατόμου στο βίωμα των συναισθημάτων… Καλή σου μέρα φίλε.

  11. …Οπωσδήποτε πρέπει να εκφράζονται. Ή σε πρώτο βαθμό να παρατηρούνται μήπως οφείλονται σε διεγέρσεις καταγραφών παρόμοιων συμβάντων. Οπότε, τα διαχειριζόμαστε με κάποιο τρόπο. Αλλά αν δούμε και ξανάρχονται πρέπει βουρ! να τα εκδηλώνουμε!
    Όσο για τον έρωτα: ερωτεύτηκα σφόδρα στα 5 μου (χωρίς να έχω ακούσει τίποτα σχετικό), σήμερα είμαι 50 και το θυμάμαι ακόμα!!
    Κι ας τον Ροσφουκώ να λέει!… =)=)


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: