Το συναίσθημα του χτες και του σήμερα – Μέρος Ι

Η λέξη «συναίσθημα» (sentiment) περνάει μια δύσκολη εποχή. Σήμερα πολύ σπάνια χρησιμοποιείται ενώ η συγγενική της λέξη «συναισθηματικός» προκαλεί αρνητικούς συσχετισμούς. Την περίοδο του Διαφωτισμού ο όρος sentiment σήμαινε περίπου ό,τι και ο σημερινός όρος emotion (συναίσθημα, συγκίνηση).

Οι φιλόσοφοι του Διαφωτισμού γοητεύονταν από τις συγκινήσεις. Υπήρχαν στοχαστές οι οποίοι πίστευαν ότι οι συγκινήσεις ήταν ζωτικές για την ατομική και κοινωνική ύπαρξη.

Θεωρούσαν ότι το συναίσθημα και η σκέψη δεν είναι αδυσώπητοι εχθροί μεταξύ τους. Ήταν λογικό για εκείνους το να είναι κανείς συναισθηματικός και καμία επιστήμη της νόησης δεν θα μπορούσε να είναι πλήρης χωρίς να απευθύνεται επίσης και στην καρδιά.

Ήταν όμως οι Ρομαντικοί που απέρριψαν την άποψη αυτή. Ήθελαν τα συναισθήματα να βρίσκονται σε πλήρη σύγκρουση με τη λογική. Ο Ρουσσώ υποστήριξε ότι η λογική απομάκρυνε τον άνθρωπο από την «φυσική κατάσταση» και τον οδήγησε στη παρακμή. Η επιστροφή στην αθωότητα σήμαινε να ακούει κανείς τα συναισθήματά του αντί να συμβουλεύεται τη λογική.

Είναι τα συναισθήματα σύμμαχος της λογικής ή εχθρός της; Έχει αξία η επιστημονική μελέτη του συναισθήματος;

Το επιστημονικό ενδιαφέρον για το συναίσθημα αναγεννήθηκε τη δεκαετία του’90. Καταλαβαίνουμε πλέον ότι υπάρχει ποικιλία συναισθηματικών εμπειριών σε διαφορετικές κουλτούρες. Μα οι ομοιότητες είναι περισσότερες από τις διαφορές από πολιτισμό σε πολιτισμό. Τα συναισθήματα συνθέτουν ένα είδος «Παγκόσμιας Γλώσσας» που ενώνει όλη την ανθρωπότητα σε μια οικογένεια! Διαφορετικά γιατί να θέλουμε να υπάρχει συναίσθημα στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης; Θέλουμε τα ρομπότ να μοιάζουν σε εμάς σε όλους τους τομείς και ίσως περισσότερο και στον συναισθηματικό τομέα. Ποιες όμως θα μπορούσαν να είναι οι συνέπειες μιας τέτοιας τεχνολογίας;

Τελικά τα μυστικά του συναισθήματος αποκαλύπτονται από την ποίηση ή από την επιστήμη;

Ξεκινώ με το συγκεκριμένο post μια θεματική εβδομάδα. Μια φορά το μήνα θα υπάρχει ένα θέμα που θα αφιερώνω τα τρία posts που κάνω κάθε εβδομάδα.

Ελπίζω να έχουν ενδιαφέρον

Published in: on 2 Ιουνίου, 2008 at 11:59  Comments (18)  
Tags: ,

The URI to TrackBack this entry is: https://adonios.wordpress.com/2008/06/02/to-sinaisthima-tou-xtes-kai-tou-simera-1/trackback/

RSS feed for comments on this post.

18 σχόλιαΣχολιάστε

  1. Ποιά ποίηση και ποιά επιστήμη. Την καρδιά σου ρώτα να σου απαντήσει και ακολούθησέ την. Καλημέρα

  2. Περιμένω και τις (δύο) συνέχειες που μας έταξες, για να εκφράσω ολοκληρωμένη άποψη!
    Καλή μέρα, Καλή βδομάδα, Καλό μήνα, Καλό καλοκαίρι!

  3. αναμενοντας την συνεχεια επομενως…

    -μια μικρουλα ομως παρατηρηση θα κανω… η λεξη δεν περναει καμια δυσκολη εποχη, εμεις περναμε…-

    καλη βδομαδα μικρε…

  4. Πολλά θέματε έθεσες αγαπητέ..ιδιοκτήτη «μου»:-)

    Το συναίσθημα ενάντια στη λογική. Χμ..
    – Σκεφτόμαστε τα πάντα λογικά και αποφασίζουμε πάντα με το συναίσθημα.
    – Όταν το συναίσθημα συγκρούεται με την λογική, γίνεται εκδικητικό/βασανιστικό κι η λογική συνήθως αποχωρεί (ενίοτε και για μεγάλα διαστήματα)
    – Δεν είναι δυνατόν να υφίσταται νοημοσύνη (άρα και τεχνητή) χωρίς συναίσθημα. [Φυσικά έχω κλέψει την φωτό για ..πασιφανείς λόγους!]
    Η δυνατότητα να «παραγγείλω» συμπεριφορά σαφώς και ικανοποιεί συναισθηματικές επιθυμίες. Άρα..μακάρι να γινόταν αυτό..δυστυχώς προς το παρόν παραμένουμε στο πυθάρι ψάχνοντας το «εκ γενετής» και όχι το ..επίκτητο..

    [Θα επανέλθω το πιθανότερο..Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ανάρτηση]

  5. Φυσικα και η λογικη μπορει να συμβαδισει με το συναισθημα*το γιατι διαχωριστηκαν, ειναι μια ιστορια,που θα σου την πω απο κοντα φιλε μου..

  6. (περιμένοντας και τη συνέχεια,) μια γνώμη: συναίσθημα και λογική βρίσκονται σε συνεχή «σκυταλοδρομία» εξαρτώμενη από το βαθμό προγενέστερης «συναισθηματικής» φόρτισης, επιτυχημένων ή μη επιλογών κ.λ.π….

  7. Στο συναίσθημα δεν υπάρχει χώρος για τη λογική.
    Διεκδικώντας το ένα… απορρίπτεις το άλλο…
    ΚΑΛΟ ΣΟΥ ΜΗΝΑ!!

    Φιλί και Γλαρένιες αγκαλιές

  8. Καλό μήνα! Να με χαίρεστε! Να μου ζήσει το ανηψάκι! Απο συναισθήματα αυτές τις μέρες άλλο τίποτα!
    φίλιά

  9. Πάρα πολύ καλό το θέμα Αντώνη!
    Συναίσθημα και λογική, δύο στοιχεία που χαρακτηρίζουν τον άνθρωπο.
    Το πρώτο είναι η φωνής της καρδιάς και της ψυχής, είναι πάθος και δεν μπαίνει σε «καλούπι».
    Το δεύτερο είναι μια flat κατάσταση , μία απλή παράθεση επιχειρημάτων για τη θεώρηση των πραγμάτων με κοινή βάση και αφετηρία.
    Πόσο εύκολο είναι να συνυπάρχουν αυτά τα δύο στοιχεία στον άνθρωπο; Πόσο εύκολο είναι για τον άνθρωπο να βρει τις λεπτές ισορροπίες μεταξύ των δύο;
    Χωρίς συναίσθημα ο άνθρωπος μπορεί ο ίδιος να καταλήξει «ρομπότ», να χάσει την «ανθρωπιά» του.
    Χωρίς λογική αντίθετα μπορεί να γίνει έρμαιο των επιθυμιών του και να χάσει τον σκοπό της ύπαρξής του.
    Άραγε μοιραία είναι η σύγκρουση αυτών των δύο εννοιών; Όπου υπάρχει η λογική «απουσιάζει» το συναίσθημα και το αντίθετο;
    Στο χέρι είναι του ανθρώπου να κατορθώσει να τα συνδυάσει για να είναι ολοκληρωνένος…
    Καλημέρα και καλό μήνα!

  10. Δύσκολα μας βάζεις Αντώνιε!!! Ο Δημιουργός Μας, μας τα έχει δώσει και τα δύο αλλά η διαχείριση είναι δική μας οπότε μπάλα παίζουμε εμείς.
    Η απάντηση βρίσκεται μέσα μας, πότε νικά η λογική πότε το συναίσθημα ο αγώνας έχει ενδιαφέρον, έχει ανατροπές και εκπλήξεις. Δεν ξέρω αν η ισοπαλία είναι το σωστό ή το δίκαιο δεν μπορώ να το κρίνω γιατί σε εμένα πάντα λιγουλάκι παραπάνω μου βγαίνει το συναίσθημα. Καλημέρα και να είσαι καλά.

  11. Άψογο κέιμενο. Μάλιστα πριν το Διαφωτισμό θεωρούσαν ότι η γνώση προέρχεται από τις αισθήσεις-αισθήματα. Σήμερα η λέξη έχει χάσει τη σημασία της και οταν μιλάμε για συναισθηματισμό, όντως μας βλέπουν με μισό μάτι. Η έννοια έχει φτάσει να σημαίνει το μαμούχαλο, τον πανικόβλητο.

  12. Φίλε μου Αντώνιε, πιστεύω πάντα ότι η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Όντας άνθρωπος συναισθηματικός και ρομαντικός, έχω πικραθεί και πληγωθεί αρκετές φορές. Όμως έχω και χαρεί και άλλες τόσες. Η λογική για εμένα, χρειάζεται ως φρένο στο συναίσθημα, όταν αυτό χάνει τα όριά του. Όμως, αυτό που παρακολουθώ στις μέρες μας, είναι μία προσπάθεια, να μπούνε όλα κάτω από το πρίσμα της λογικής, εκτοπίζοντας έτσι, το συναίσθημα. Βλέπω, πολλές φορές, μια τεχνοκρατική αντίληψη για τη ζωή, στην οποία το συναίσθημα, έχει μικρό ποσοστό συμμετοχής. Βλέπω για παράδειγμα, να λείπει το φιλότιμο και η αυτοθυσία. Ένας μια μέρα φίλος μου, όταν δεν πήγε καλά η σχέση του, μου λέει «εντάξει αγόρι, επενδύσαμε και είχαμε ζημιές…». Του λέω «βρε Γιώργο, πως μου μιλάς έτσι για τη σχέση; λες και μου έκανες επιχείρηση μου λες που δεν πήγε καλά και έκλεισε…» Όσο στη ζωή μας, βγάζουμε το συναίσθημα, τόσο κλεινόμαστε για εμένα στον εαυτό μας. Τόσο χάνουμε την έννοια, της κοινωνικής ευαισ8ησίας, αλλά και της ανθρωπιάς. Κάποιοι ίσως και να φοβούνται να αφήσουν τα συναισθήματά τους για να μην πληγωθούν. Όμως αν δεν πληγωθείς δε θα μάθεις. Δε θα νιώσεις τον άλλον. Μου λένε συχνά «πρέπει να μεγαλώσεις. εσύ ακόμα κάνεις σαν μικρό παιδί». Τα παιδιά, είναι συναισθηματικά έντονα. Κάπως έτσι ακόμα θέλω να είμαι. Φυσικά σε κάποια η λογική χρειάζεται! ειδικά όταν ο πανικός και η αγοραφοβία σε εμένα κάνουν την εμφάνισή τους. Παντού χρειάζεται μέτρο. Λυπάμαι που πολλοί μέσα τους, είναι φτωχοί συναισθηματικά.
    Με αγάπη πάντα
    Agorafoviagr

  13. Να λειτουργεις με το συναισθημα χωρις αυτο να σημαινει πως πρεπει να κανουμε στην ακρη τη λογικη.
    Μα εδω που φτασαμε πρεπει να το αναζηταμε γιατι πραγματικα εχει εκλειψει..
    Η φωτογραφια μοναδική! ΠΟυ πας και τις βρισκεις απορω..
    Καλημερα Αντώνη🙂

  14. […] και ξεκάθαροι. Αυτό αισθάνθηκα διαβάζοντας αυτές του Αντώνιου και της Ντίβας σε σχέση με τις δικές […]

  15. Γλυκοκέραση Ζουζούνα
    Κι όπου πάει ε; :) καλημέρα!

    Seagull
    Εν αναμονή λοιπόν! Καλό μήνα και σε σένα φίλε! Καλή σου μέρα και καλό καλοκαίρι να έχουμε.

    Βασιλική
    Δεν έχεις άδικο. Εμείς αλλάζουμε νοήματα και ουσία στα ίδια πράγματα.
    Καλή εβδομάδα μικρή!

    diVa
    Εξίσου ενδιαφέρον και το σχόλιό σου… Φαίνεται ότι στη σύγκρουση των δύο η λογική έχει συμπληρωματικό ρόλο. Είναι πάντα έτσι; Μήπως συναισθανόμαστε βάσει… λογικής;
    Ο Ιδιοκτήτης σου ;)

    Kaveiros
    Θα έχει ενδιαφέρον μια τέτοια συζήτηση φίλε. Καλή σου μέρα.

    Σοφία Κου
    Χτίζουμε λογικές πάνω σε καταστάσεις συναισθηματικές… Πολύ σωστό το σχόλιό σου Σοφία.
    Μήπως τελικά και η λογική ανήκει στον συναισθηματικό μας κόσμο;

    Γλαρένια
    Δεν εμπεριέχει το ένα το άλλο;
    Καλό σου μήνα ;)

    Άννα
    Να σας ζήσει! Εύχομαι τα καλύτερα!

    Ρεγγίνα
    Τα γράφεις πολύ σωστά. Η διαπίστωση ότι μόνο με το ένα ή το άλλο νοιώθουμε μισοί, ωθεί στο να θέλουμε να αναπτύξουμε και τα δύο εξίσου μέσα μας.
    Το τι καταφέρνουμε χαρακτηρίζει και την συμπεριφορά μας καθώς και το πώς μας βλέπουν οι άλλοι.
    Νομίζω πως η συνύπαρξη και η ισορροπία των δύο μόνο εσωτερική ανάπτυξη μπορεί να δώσει…

    Ψυχή
    Ευτυχώς που το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μεταβλητό και όχι τελεσίδικο. Δεν υπάρχει νικητής και ηττημένος! Έχουμε μια πορεία ανάμεσα σε ισορροπίες. Συμφωνώ μαζί σου ότι η απάντηση βρίσκεται μέσα μας. Τα «πρέπει» υπάρχουν στη λογική μα και στο συναίσθημα … Διαχειριστές τους είμαστε εμείς! Καλή σου μέρα!

    Ο Δείμος του Πολίτη
    Πολύ σωστά γράφεις ότι η παλιότερα η γνώση προερχόταν από τις αισθήσεις, τα βιώματα. Άλλωστε η εμπειρία δεν είναι το σύνολο συναισθημάτων αρνητικών ή θετικών;
    Στη σημερινή εποχή που για όλα υπάρχει μια πιο ψυχρή λογική και ερμηνεία, δεν θα μπορούσε να μην αλλοιωθεί και η έννοια που δίνουμε για τον «συναισθηματικό»…
    Μπορεί όλοι να αποστρεφόμαστε την λογική μας βάσει αυτής λειτουργούμε και χαρακτηρίζουμε.
    Καλή σου μέρα ;)

    Agorafoviagr
    Φίλε μου αυτά που παρατηρείς εσύ είναι και δικές μου διαπιστώσεις. Στην κοινωνία που εμείς διαμορφώνουμε, ενοχλούμαστε από την μηχανική και ουδέτερη αντιμετώπιση των άλλων, ενώ οι ίδιοι νοιώθουμε σαν αδυναμία το να προβάλλουμε τα δικά μας συναισθήματα. Η κοινωνία μας φοβίζει με την ψυχρή λογική της. Μα η κοινωνία είμαστε εμείς. Φοβόμαστε την έκφραση των συναισθημάτων μας για το που μπορεί να οδηγήσουν. Η λογική είναι η άμυνα. Είναι εκείνη που δεν θα πούμε εύκολα το «σ’ αγαπώ». Στο τέλος όμως… όλοι το είπαμε! ;)
    Καλή σου μέρα!

    Μαρία Νικολάου
    Και τα δύο μαζί να συμπληρώνουν το ένα το άλλο. Μαθαίνουμε και από τα δύο. Όταν η αναζήτηση ξεκινά από μέσα μας, δύσκολα δεν θα βρούμε συναισθήματα να μας κατακλύσουν…
    Καλή σου μέρα Μαρία! :) Αν αναφέρεσαι στην τελευταία φωτογραφία , δεξιά βρίσκομαι εγώ! :)

  16. XAXAXA ΠΛΑΚΑ ΕΧΕΙΣ ΒΡΕ. ΑΚΟΥ ΕΣΥ! ΑΣΕ… ΣΕ ΞΕΡΩ ΕΣΕΝΑ… ΤΗ ΦΑΤΣΟΥΛΑ ΣΟΥ!🙂

  17. ώστε δεν μοιάζω ε;
    Ίσως έπρεπε να βάλω μια καλοκαιρινή για να φαίνομαι πιο μαυρισμένος!😛

  18. Δεν ξέρω η ποιηση δεν με άγγιξε πολύ βαθιά θεωρώ ότι ειναι μια προσωπική κατάθεση και όχι κάτι που απορρέει γενικά. Ουτε η επιστήμη μπορει να δώσει όρους. Το συναίσθημα έχει πολλους κλάδους εκφρασεις και φυσικά ειναι η ποιηση και η επιστήμη κάποιοι απο αυτούς. Καλημέρες


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: